Maurice van de Kruk uit Tiel – de ‘Tovenaar van Tiel’ en een stam die op veel hokken zijn sporen nalaat
Wie zich verdiept in Maurice van de Kruk uit Tiel, komt al snel een bijnaam tegen die al langere tijd aan zijn hok verbonden is: de ‘Tovenaar van Tiel’. Een bijnaam is natuurlijk mooi, maar uiteindelijk moeten in de duivensport de uitslagen het verhaal vertellen. En juist daarvan zijn bij Van de Kruk door de jaren heen genoeg voorbeelden terug te vinden.
Maurice speelde vroeger samen met zijn vader Willem van der Kruk. Later zien we het hok terug onder de naam Van der Kruk-Van Tuil, waarbij ook zijn dochters Annemijn en Carlijn van der Kruk nadrukkelijk bij de duivensport betrokken zijn.
Door de jaren heen werd in Tiel een allround duivenstam opgebouwd waarmee op verschillende afstanden werd gepresteerd. Tegelijkertijd vonden duiven van Van de Kruk hun weg naar andere liefhebbers. Ook daar zijn inmiddels aansprekende prestaties met het Van de Kruk-bloed terug te vinden.
De basis van het oude Van der Kruk-soort
De basis van de kolonie wordt in recente documentatie omschreven als het eigen W.J. van der Kruk-soort, opgebouwd uit onder meer Zoontjes/Van Loon en het oude Cor Buis-soort.
Daar bleef het niet bij.
In Tiel werd door de jaren heen gericht versterking gehaald bij verschillende bekende hokken en lijnen. Vooral de duiven van Leo Heremans kregen een belangrijke plaats. In de pedigrees komen lijnen terug rond bekende Heremans-duiven als de Olympiade, Favoriet, Wonderaske, Euro, Bolt, Beautiful en Nieuwe Olympiade.
Daarnaast werden onder meer duiven uit de Figo- en Keizer-lijnen van A.H. Reynaert, Bosua-bloed rond de Kleine Figo en het Chateaurouxduifje en Timmermans-bloed rond de Camelion Bonfire ingebouwd.
In 2010 werden bovendien vier kinderen van De Leeuw van Marcel Wouters naar Tiel gehaald.
Voor het dagfondwerk werd later opnieuw gezocht naar versterking. In recente beschrijvingen worden daarvoor onder anderen G. & S. Verkerk, Gebr. Dekker, Peter Pennekamp, Alex van Zomeren, Martijn Kramer, Ruud Bakker en Peter Crans genoemd.
Zo ontstond geen stam rond één enkele naam, maar een bestand waarin het oude eigen materiaal steeds opnieuw werd gekoppeld aan bewezen lijnen van buitenaf.
Eerste prijzen in groot verband
De historische uitslagen laten zien dat het hok in Tiel op verschillende disciplines uit de voeten kon.
Alleen al in 2012 staat een flinke serie eerste prijzen geregistreerd. Een van de grootste overwinningen dat jaar kwam vanuit Nanteuil, waar een eerste prijs tegen 10.207 duiven werd behaald.
Daarnaast werden dat seizoen onder meer eerste prijzen geregistreerd vanuit Grimbergen tegen 3.968 duiven, Nijvel tegen 1.183 duiven, Niergnies tegen 1.138 duiven en Sens tegen 896 duiven.
Ook op verdere vluchten werden eerste prijzen geboekt. In dezelfde resultatenlijst staan bijvoorbeeld eerste prijzen vanuit Chateauroux, Blois en Salbris.
Dat geeft meteen een goed beeld van het soort hok dat in Tiel werd opgebouwd: niet uitsluitend gericht op één specifieke afstand, maar met duiven die op verschillende onderdelen konden worden ingezet.
Ook 2014 levert mooie cijfers op
Twee jaar later zien we opnieuw sterke resultaten terug.
In 2014 werd bijvoorbeeld vanuit Morlincourt de 1e prijs tegen 8.652 duiven gewonnen.
Op Quievrain werd de 1e prijs tegen 1.300 duiven behaald. In die uitslag werd het nog sterker: tegen die 1.300 duiven stonden de Van der Kruk-duiven op de plaatsen 1, 2 en 4.
Ook vanuit Asse-Zellik, Nanteuil-la-Haudouin, Troyes, Péronne, Niergnies en Pont-Sainte-Maxence werden dat jaar eerste prijzen geregistreerd.
Het zijn uitslagen die laten zien dat de prestaties over meerdere seizoenen terugkomen.
Een indrukwekkende reeks grote overwinningen
In recentere beschrijvingen van Maurice van de Kruk wordt een lange lijst met grote overwinningen uit zijn duivensportloopbaan bijgehouden.
Daaronder staan onder meer:
1e Strombeek tegen 23.630 duiven
1e Morlincourt tegen 23.554 duiven
1e St. Quentin tegen 21.335 duiven
1e Mantes-la-Jolie tegen 18.500 duiven
1e Le Mans tegen 10.245 duiven
1e St. Job in ’t Goor tegen 4.382 duiven
1e Harchies tegen 4.204 duiven
1e Melun tegen 4.001 duiven
1e Strombeek tegen 3.905 duiven
1e Houdeng tegen 3.026 duiven
1e Bourges tegen 2.697 duiven
1e Ablis tegen 2.461 duiven
1e Sens tegen 2.400 duiven
1e Orléans tegen 1.891 duiven
1e Bourges tegen 1.835 duiven.
Bij verschillende van deze overwinningen ging het om NPO-vluchten met een Teletekstklassering, waaronder Mantes-la-Jolie, Le Mans, Bourges, Ablis, Sens en Orléans.
Daarmee is de erelijst niet alleen omvangrijk, maar ook behoorlijk veelzijdig.
De duiven bewijzen zich ook bij anderen
Minstens zo interessant is wat er met Van der Kruk-duiven op andere hokken is gebeurd.
Een vroeg voorbeeld vinden we bij Marco Klein Falckenborg uit Beltrum. Voor zijn herstart werden onder meer dertig jongen geruild met Maurice van de Kruk.
Dat bleek geen verkeerde zet.
Toen Klein Falckenborg in 2011 sterk met zijn jonge duiven speelde, zat bij de afstammingen van zijn eerste duiven ook materiaal van Maurice. PIPA vermeldde daarbij expliciet de Figo-lijn van Reynaert en Aske van Heremans als Van de Kruk-afstamming.
Ook bij andere Nederlandse hokken is het bloed later terug te vinden.
Bij Johan en Thomas den Hartog uit Culemborg kwamen vanaf 2012 duiven van Maurice van de Kruk. In een reportage over hun stamopbouw worden de Van de Kruk-duiven samen met het materiaal van Hans Hak en Eddy Grootjans genoemd als basis waarmee verder werd gebouwd.
Een ander voorbeeld vinden we bij Gerrie Heinen uit Aalten. Hij haalde in 2010 voor het eerst vier jongen in Tiel. Drie overgebleven doffers presteerden volgens zijn eigen stamoverzicht allemaal met vier of meer prijzen als jonge duif. Ook in latere jaren bleef hij regelmatig duiven bij Maurice halen.
Van snelheid tot zelfs invloed op de marathon
Opvallend is dat het Van de Kruk-bloed uiteindelijk zelfs terugkomt in afstammingen van duiven die op veel langere afstanden presteren.
Een mooi gedocumenteerd voorbeeld is de ‘Bordeaux 977’ van Huigens-Van der Molen uit Bant.
De moeder van deze doffer kwam van Johan den Hartog & Zn. en was een dochter uit een zoon van het Golden Pair van Van der Kruk-Van Tuil, gekoppeld aan ‘Annemijn’ van W.J. van der Kruk.
De Bordeaux 977 liet vervolgens zien dat die achtergrond ook in een marathonkruising zijn waarde kon hebben.
Het betekent natuurlijk niet dat de Tielse stam ineens als pure marathonstam moet worden bestempeld. Daarvoor ligt de oorsprong duidelijk te veel bij het programma- en dagfondspel. Maar het laat wel zien hoe bepaalde Van de Kruk-lijnen via andere hokken en kruisingen hun weg hebben gevonden.
Maurice en zijn dochters
Tegenwoordig wordt in recente bronnen gesproken over Maurice en zijn dochters Annemijn en Carlijn, spelend onder de naam Van der Kruk-Van Tuil.
De laatste jaren waren op het eigen vlieghok echter allesbehalve eenvoudig. Volgens recente informatie zorgden aanvallen van roofvogels gedurende meerdere jaren voor zoveel problemen dat er in 2025 op de hokken in Tiel geen duif buiten kwam.
Dat betekende niet dat de Van de Kruk-duiven uit beeld verdwenen. Integendeel: ook in recente documentatie wordt melding gemaakt van afdelingsoverwinnaars waarin Van de Kruk-bloed aanwezig is.
De bedoeling was om in 2026 opnieuw met de jonge duiven te gaan spelen.
Een naam die verder reikt dan Tiel
Als we alle beschikbare informatie naast elkaar leggen, ontstaat vooral het beeld van een hok met een lange geschiedenis.
Eerst was er Willem van der Kruk en het eigen oude Van der Kruk-soort. Vervolgens bouwde Maurice verder, waarbij bewezen materiaal van onder anderen Heremans, Reynaert, Bosua, Timmermans en Marcel Wouters werd toegevoegd. Voor de dagfond kwamen daar later weer andere lijnen bij.
De uitslagen spreken daarbij voor zich. Eerste prijzen tegen tienduizenden duiven, verschillende NPO-overwinningen en Teletekstnoteringen zijn terug te vinden in de erelijst.
Maar misschien is de invloed buiten het eigen hok minstens zo interessant. Van Beltrum tot Culemborg en van Aalten tot andere hokken waar Van de Kruk-bloed in de pedigrees terugkomt: het materiaal uit Tiel heeft zich door de jaren heen behoorlijk verspreid.
En zo blijft de naam Maurice van de Kruk niet alleen verbonden aan de prestaties op het eigen hok in Tiel, maar ook aan de duiven die vanuit dat hok bij andere liefhebbers voor nieuwe generaties goede vliegers hebben gezorgd.